زنگنه در باغملک
شهرستان باغملک دارای قدمتی همپای دوره های ماقبل اسلام وزمان ساسانیان میباشد.آثارتاریخی ازجمله خرابه های منجنیق وپل ساسانی وسنگ آسیابی که باخط کوفی دوران اسلامی نوشته شده وبقایای شهر قدیمی (اوربه)و(برسیلا)درارغوانی-وقلعه یکی ازخوانین بزرگ بختیاری(محمدتقی خان چهارلنگ که باعث افتخار بختیاری بود)درقلعه تل .نشان دهنده تاریخچه باغملک است.
ازانجایی که باغملک درگذشته آب وخاک قوم زنگنه بوده وچون بیشتر ملک زنگنه ها را باغ تشکیل میداد مرکز شهرکه قبلا (پونه)نامیده میشده کم کم جای خود را به باغملک داد.(البته به اراضی منطقه جانکی درقبل عروه میگفتند)
باغملک پیش ازآمدن زنگنه ها دردست شیرالی ومکوند
وشولستانیهابود.گویند شیرالیهاازبقایای افشارند وازکهگیلویه به منطقه جانکی
آمده اند.شیرالیها باآمدن زنگنه ها ممبینی ها را ازکوه گیلویه به کمک
آوردند.اما زنگنه ها بعد ازدرگیریهای زیاد توانستند درباغملک ساکن
شدند(البته گفته میشوددرآن زمان مکوندی هابه کمک
زنگنه هاآمدند.
حکومت باغملک از زمان سلطنت قاجار ها با خوانین چهارلنگ کیان ارثی بود
(زنگنه وجانکی گرمسیری که ساکن باغملک هستند زیر مجموعه چهارلنگ کیان ارثی
اند)
*سکنه ی باغملک طوایف زنگنه وجانکی گرمسیری و(سردسیری)وبرون وچهارلنگ کیان ارثی درقلعه تل(کیانی وعالیوند)و طایفه کرد حسین خانی است. ///
*باغملک دارای چهارده قریه است...(۱-پونه مرکزباغملک۲-منجنیق۳-شنگ۴-ابراهیمی۵-لران۶-کلتندرعلیا۷-کلتندرسفلی۸-دره اسطل (بنه قنبر)۹-بنه افراسیاب۱۰-آل خورشید۱۱-ارغوانی۱۲-قاسم علی۱۳-دلی۱۴-قلعه تل--------------
*زنگنه ها چهار طایفه اند...۱-زنگنه اصلی۲-کردزنگنه۳-تمبی۴-پرون
*زنگنه اصلی...(هزاروند-عباسوند-اوموند-تدویی-گیجوند-گلابوند-سلماوند-شرفوند-گراوند)
*طوایف جانکی گرمسیری...(مکوندی-ممبینی-میداودی-گرگیری-شیخ سید صالح-کوهوایی-ابولعباسی-آل خورشیدی )
*مکوندی ...(کایدان-بلفارس-تاتایی-لک-بور-کلهر-کاروایی-دشمن زیاری-کادادایی-چهاربنیچه)
* سرداراسعد بختیاری درکتاب خود نام همه طوایف بختیاری راباتقسیمات هفت وچهار ذکرکرده است که براساس آن : ایل چهارلنگ کیان ارثی به ۲۴تیره تقسیم میشود.....۱-محمدجعفری۲-پاپاجعفری۳-عالی جعفری۴-غریبوند۵-هرکل۶-گشتیل۷-سندلی۸-ایش گشاس۹-گریچه۱۰-سیلان۱۱-زنگنه۱۲ -جانکی گرمسیری۱۳-پوستین بکول۱۴-اسفرین۱۵-بوربورون۱۶-ورمحمید۱۷-عالیوند۱۸-برون۱۹-تمبی۲۰-شیخ۲۱-استکی۲۲-سهونی(باورصاد-حموله-کهیش)۲۳-عاشوروند۲۴-گل گیری.********
.به امیدآبادانی سرزمین بختیاری.
*مشخصات کلی ایل زنگنه درایران*
براساس اسناد موجوددرزیستگاه آن سوی مرزهای کنونی ودرحوالی بغداددلاوری ایرانی بنام زنگنه ازطوایف غرب نشین ایلات رامتحدکردودرخدمت سلسله کیانیان به دفاع ازایران بزرگ برخاست.زنگنه خودرابازمانده زنگه میداند. زنگنه پسر شاوران(شاهپور) ایرانی دلاوری است که برای نخستین بار ذرنبود کاووس ورستم درمازندران قدرت نمایی میکند وبا پهلوان مازندران می جنگد وبرپیلسم جنگید وپیروز شد اودرسپاه سیاوش به نبرد افراسیاب رفت .اوایران راترک نکرد وسیاوش اورانزد افراسیاب به عنوان اسیر تورانی فرستاد زنگنه پس ازکشته شدن سیاوش درلشکری که کیخسرو آراسته بود به نبرد تورانیان آمد ودر راس سپاهیانی ازمردم بغداد با درفشی باپیکر (همای) قرارگرفت.
زنگنه نام طوایفی ازایلات ایرانی است که در کرمانشاه-فارس-خوزستان-کهگیلویه زندگی میکنند.
*تیره هایی که درخوزستان هستند درسال ۱۰۶۰ قمری درزمان صفویه به این نواحی آمدند و جز چهارلنگ بختیاری اند........
*درفارس درطایفه اینالو تیره ایی به نام زنگنه دیده میشود ودردشتستان فارس تیره هایی از زنگنه زندگی میکنند.میان قشقاییها نیز تیره هایی اززنگنه است.
*زنگنه درسرشیو سقز(تاله جار و رنگرزان و بستام)سکونت دارد.
*زنگنه به نام زیک درکرمان ونیز به نام زنگنه درافغانستان وقسمتی ازشمال قفقاز وشوروی سابق زندگی میکنند (تمامی این حرکت ها به خاطر دفاع از ایران بزرگ واسلام وتشیع درزمان سلسله صفویه صورت گرفته وبه این صورت پراکندگی ایلی به وجود آمده است.)
بدون شک ایل زنگنه ازجمله ایل های ایرانی است که دریکی از مقاطع تاریخی پس ازصفویه باتوجه به شرایطی که داشت می بایست حکومت سلطنتی ایران رادر دست می گرفت.اما سلاطین ایرانی با استفاده از حس وطن پرستی وعلاقه آنان به ایران از راه های مختلف اقدام به تفرقه وپراکندگی وانشعاب آنها نمودند وخط سیر کوچ آنها را به صورتی مشخص کرده اند که توانایی تشکیل اتحادیه واحدی را نداشته باشند.
*ایل زنگنه از کهن سالترین تشکیلات ایل ایرانی است که ریشه در حماسه وفرهنگ وتاریخ این مرزوبوم دارد.زیستگاه ایل زنگنه وایلات وابسته به آن درایران است .ایل زنگنه را برخی کرد وبرخی لر دانسته اند.معین الدین نطنزی زنگنه را جزو قلمرو اتابکان لر(لربزرگ)محسوب میکرد و میگوید زنگنه ها به حکم اتابکان لرگردن نهادند پس اگر به قلمرو اتابکان لر بنگریم متوجه میشویم که زنگنه هادرآن زمان درغرب وجنوب غرب ایران میزیسته اند .وتذکره الملوک ایل زنگنه را مجموعه ایی مرکب ازایلات لر وکرد می داند..
*ایل زنگنه در رکاب شاه اسماعیل صفوی درجنگهای متعددی ازجمله جنگ باعثمانیهاشرکت داشته است درجنگ چالدران درزمان شاه طهماسب اول چند تن از سردارن زنگنه (سلیم خان وحیدرخان)به فرماندهی اسماعیل میرزا با عثمانیها جنگیدند.ایل زنگنه درزمان شاه عباس بر اهمیت خود افزودوبه مقصد نهایی یعنی رسیدن به قدرتمندترین منصب بعد از منصب شاه نزدیک شد.به طوری که شیخعلی خان زنگنه ( پسر علی بالی خان بیگ زنگنه )به وزارت اعظمی رسید وکارگزاران بسیاری ازولایات از ایل زنگنه تعیین می شد.
*ایل زنگنه (بختیاری )درزمان جنبش مشروطه نقش بسزایی ایفا کرده عکس زیر مربوط به ابولحسن بیگ زنگنه ویارانش درجریان مشروطه * زنگنه درایران شامل طوایف کرد و ایلات وند(لروبختیاری) است.......
ایلات وند عبارتند از---بالاوند-جلاوند-عثمانوند-شیخوند-نامیوند-هزاروند-احمدوند-بهتویوند-پایروند-بختیاروند-گیجوند-گلابوند-گراوند-عباسوند-ابموند-سلمانوند-جلیوند-خالوند-احمدوندشیرازی-سلوکاکاوند
زنگنه کرد---کندوله وپریانی زنگنه چهری-زنگنه شمشیر چوبی-زوله زنگنه-زنگنه دورویی-زنگنه کرکوکی-زنگنه کرانی-ایل نتاخرسنجابی-طایفه های خدابنده لو-مافیوند-نانکلیوند-باجلان .....
.........چه بختیاری و چه کرد وچه لر مهم این است که فرزندایرانیم..........
علی زنگنه